งานวิจัยรวบรวมภาพเอกซเรย์ทรวงอก 1,097 ภาพจาก 5 สถาบัน ผู้ป่วยอายุอย่างน้อย 15 ปีและไม่รวมผู้ติดเชื้อ HIV หรือ opportunistic infection แพทย์ B reader 6 คนอ่านภาพรวม 3,117 ครั้ง เปรียบเทียบกับผลเสมหะ เพาะเชื้อ หรือการตรวจโมเลกุล ผลอ่านร้อยละ 69 ระบุภาพผิดปกติ โดยร้อยละ 87 ของกลุ่มนี้ยืนยันวัณโรค ส่วนร้อยละ 83 ของภาพที่อ่านว่าปกติเป็นกลุ่มไม่ใช่วัณโรค
ข้อค้นพบสำคัญ
- ความสอดคล้องเท่ากับ κ=0.83 สำหรับสิ่งตรวจพบทั้งหมด κ=0.67 สำหรับลักษณะที่สอดคล้องกับวัณโรค และ κ=0.76 สำหรับ active TB สำหรับการจำแนกลักษณะที่สอดคล้องกับวัณโรค sensitivity อยู่ที่ 77.2–91.1% specificity 87.4–98.6% และ accuracy 84.1–90.1%
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
AI ทางรังสีวิทยามักมีประสิทธิภาพลดลงเมื่อย้ายประเทศหรือประชากร ชุดข้อมูลที่มีฉลากจากผู้เชี่ยวชาญและผลจุลชีววิทยาจากไทยจึงมีความสำคัญต่อการทดสอบความทนทานของโมเดลระดับโลก อย่างไรก็ดี ชุดข้อมูลอ้างอิงไม่ใช่หลักฐานว่า AI ใดพร้อมใช้ ต้องประเมินแต่ละโมเดลแยกกัน
บทบาทของนักวิจัยไทย
ทีมไทยจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โรงพยาบาลอุดรธานี โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ กระทรวงสาธารณสุข สถาบันโรคทรวงอก มหาวิทยาลัยรังสิต และมหาวิทยาลัยมหิดลร่วมรวบรวมข้อมูล อ่านภาพ และสร้างมาตรฐานอ้างอิงหลายศูนย์
ข้อจำกัดที่ควรรู้
ไม่รวมเด็ก ผู้ติดเชื้อ HIV และ opportunistic infection และเก็บจากพื้นที่วัณโรคสูง จึงอาจไม่ครอบคลุมประชากรอื่น ไม่ได้เปรียบเทียบ B reader กับผู้อ่านทั่วไป การกระจายผู้ป่วย TB และไม่ใช่ TB ในบางศูนย์ถูกออกแบบเพื่อการประเมิน จึงไม่ใช้ประมาณความชุกจริงหรือ predictive value ในคลินิกได้โดยตรง