การศึกษาย้อนหลังจากรามาธิบดีพบว่าผู้ป่วย mild traumatic brain injury ที่มีเลือดออกในกะโหลกและเริ่มต้นด้วยการรักษาแบบประคับประคอง 22.8% มีอาการหรือภาพ CT แย่ลงจนต้องรับไว้รักษาหรือผ่าตัด ปัจจัยที่สัมพันธ์อย่างอิสระ ได้แก่ midline shift ความดัน systolic อย่างน้อย 160 mmHg เลือดออกหลายตำแหน่ง และ GCS 13-14
ข้อค้นพบสำคัญ
- ผู้ป่วย 26 จาก 114 รายทรุด คิดเป็น 22.8% ค่า OR คือ 11.58 สำหรับ midline shift, 5.49 สำหรับ systolic pressure >=160, 3.69 สำหรับ multiple ICH และ 4.86 สำหรับ GCS 13-14 ช่วงความเชื่อมั่นค่อนข้างกว้าง จึงเหมาะใช้เป็นสัญญาณเฝ้าระวังมากกว่าคะแนนตัดสินสำเร็จรูป
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
การลด CT ซ้ำที่ไม่จำเป็นต้องสมดุลกับการไม่พลาดผู้ป่วยทรุด ตัวแปรทั้งสี่หาได้ตั้งแต่ต้นและอาจช่วยจัดระดับการเฝ้าระวัง แต่ต้องยืนยันหลายศูนย์และวัด sensitivity ก่อนใช้ลดการรับไว้รักษาหรือการถ่าย CT
บทบาทของนักวิจัยไทย
ทีมผู้เขียนจากมหาวิทยาลัยมหิดลและโรงพยาบาลรามาธิบดีใช้ข้อมูลฉุกเฉินของไทยตอบคำถามที่พบทั่วโลกเรื่องใครควรเฝ้าระวังและทำ CT ซ้ำ
ข้อจำกัดที่ควรรู้
ศูนย์เดียว ย้อนหลัง และรวมเฉพาะผู้ที่ได้ CT ซ้ำ ทำให้เกิด selection bias จำนวนเหตุการณ์มีเพียง 26 และยังไม่มี external validation ความสัมพันธ์กับความดันอาจสะท้อนความรุนแรงหรือการตอบสนองต่อความเครียด ไม่ใช่เหตุโดยตรง