QS Sustainability, Times Higher Education Sustainability Impact Ratings และ UI GreenMetric ต่างก็พูดเรื่อง “มหาวิทยาลัยยั่งยืน” แต่ไม่ได้วัดสิ่งเดียวกัน จึงเป็นเรื่องปกติที่มหาวิทยาลัยเดียวกันจะอยู่คนละตำแหน่งในทั้งสามระบบ
สรุปสั้น: QS Sustainability มองผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล; THE Sustainability Impact Ratings ประเมินการขับเคลื่อน 17 เป้าหมาย SDGs; ส่วน UI GreenMetric 2026 ลงลึกถึงการบริหารจัดการมหาวิทยาลัยและพื้นที่จริง เช่น พลังงาน ขยะ น้ำ การเดินทาง การศึกษา และธรรมาภิบาลดิจิทัล
QS Sustainability Rankings วัดอะไร?
QS World University Rankings: Sustainability 2026 แสดงผลการประเมินสถาบันเกือบ 2,000 แห่ง และจัดโครงสร้างผลลัพธ์รอบ Environmental Impact, Social Impact และ Governance
ในหน้าผล 2026 QS แสดงคะแนนย่อย 9 ด้าน ได้แก่ Environmental Sustainability, Environmental Education, Environmental Research, Equality, Knowledge Exchange, Impact of Education, Employability & Opportunities, Health & Wellbeing และ Good Governance
แนวคิดของ QS จึงไม่ได้จำกัดคำว่า sustainability ไว้ที่ “มหาวิทยาลัยสีเขียว” แต่รวมถึงการศึกษา งานวิจัย ความเท่าเทียม การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ สุขภาวะ โอกาสการทำงาน และธรรมาภิบาลด้วย
THE Sustainability Impact Ratings 2026 วัดอะไร?
Times Higher Education ใช้ชื่อ Sustainability Impact Ratings ในปี 2026 โดยระบุว่าเป็นชื่อใหม่ของระบบที่ก่อนหน้านี้รู้จักในชื่อ THE Impact Rankings ระบบนี้ประเมินบทบาทมหาวิทยาลัยในการขับเคลื่อน 17 Sustainable Development Goals (SDGs) ของสหประชาชาติ
การคำนวณอันดับรวมของ THE ใช้
- SDG 17 Partnerships for the Goals = 22%
- SDG ที่ดีที่สุดอีก 3 เป้าหมาย = เป้าหมายละ 26%
ดังนั้นมหาวิทยาลัยแต่ละแห่งอาจถูกคำนวณอันดับรวมด้วย “สาม SDGs ที่ดีที่สุด” คนละชุดกัน และคะแนนรวมใช้ค่าเฉลี่ยของคะแนนรวมสองปีล่าสุดตาม methodology 2026
UI GreenMetric 2026 วัดอะไร?
UI GreenMetric ซึ่งในปี 2026 ใช้ชื่อ UI GreenMetric Sustainable University Rankings มีลักษณะเป็นแบบประเมินการดำเนินงานด้าน sustainability ของมหาวิทยาลัยอย่างเป็นรูปธรรม โดยกำหนดน้ำหนัก 7 หมวด ดังนี้
- Setting and Infrastructure 11%
- Energy and Climate Change 20%
- Waste 17%
- Water 11%
- Transportation 17%
- Education and Research 13%
- Governance and Digitalization 11%
ในปี 2026 UI GreenMetric เพิ่มมิติ Governance and Digitalization ให้ชัดเจนขึ้น และครอบคลุมตั้งแต่นโยบายเทคโนโลยีดิจิทัล ระบบต่อต้านทุจริต การเปิดเผยข้อมูล ไปจนถึง digital literacy
สามระบบนี้ต่างกันตรงไหน?
1. สิ่งที่เป็น “หน่วยวัดหลัก” ไม่เหมือนกัน
QS เน้นผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และ governance; THE ใช้ SDGs เป็นกรอบหลัก; UI GreenMetric วัดการดำเนินงานและระบบบริหารจัดการ campus sustainability อย่างละเอียด
2. ข้อมูลที่ใช้ไม่เหมือนกัน
THE ใช้ทั้งหลักฐานเชิงนโยบาย ข้อมูลมหาวิทยาลัย และงานวิจัยที่เชื่อมกับ SDGs ขณะที่ UI GreenMetric ใช้แบบสอบถามและหลักฐานของมหาวิทยาลัยในหมวดการจัดการ campus ส่วน QS ผสมข้อมูลด้าน research, education, reputation และ institutional evidence ในตัวชี้วัดต่าง ๆ
3. คำว่า “อันดับดี” จึงมีความหมายต่างกัน
มหาวิทยาลัยที่บริหารพลังงาน น้ำ ขยะ และการเดินทางได้ดีอาจโดดเด่นใน UI GreenMetric ขณะที่มหาวิทยาลัยที่มีผลงานวิจัยและนโยบายเชื่อมกับ SDGs หลายด้านอาจทำได้ดีใน THE และสถาบันที่มีทั้งผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม สังคม และ governance อาจโดดเด่นใน QS Sustainability
ทำไมไม่ควรเอาอันดับทั้งสามมาเทียบกันตรง ๆ?
เพราะทั้งสามระบบไม่ได้สร้างมาเพื่อวัด construct เดียวกัน การบอกว่า “อันดับ 30 ใน UI GreenMetric ดีกว่าอันดับ 50 ใน QS Sustainability” ไม่มีความหมายโดยตรง หากไม่อธิบายว่ากำลังเปรียบเทียบเกณฑ์อะไร
ถ้ามหาวิทยาลัยต้องการพัฒนาด้าน Sustainability ควรดูระบบไหน?
- ต้องการพัฒนา campus operations: UI GreenMetric ให้ checklist เชิงปฏิบัติชัด
- ต้องการวัด contribution ต่อ SDGs: THE Sustainability Impact Ratings เหมาะกับกรอบ SDG
- ต้องการภาพรวม environmental + social + governance: QS Sustainability ให้มุมมองหลายด้าน
สรุป
ไม่มี Sustainability Ranking ระบบเดียวที่แทนอีกระบบได้ทั้งหมด วิธีอ่านที่ถูกต้องคือถามก่อนว่าเราต้องการวัด “ความยั่งยืน” ในมิติใด แล้วจึงเลือกใช้ ranking ที่ตรงกับคำถามนั้น
แหล่งข้อมูลทางการ
- QS World University Rankings: Sustainability 2026
- THE Sustainability Impact Ratings 2026
- THE Sustainability Impact Ratings 2026 methodology
- UI GreenMetric Sustainable University Rankings 2026 guideline
ตรวจสอบข้อมูล: 5 พฤศจิกายน 2569