การผลักดันประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการศึกษานานาชาติ (Education Hub) ต้องเผชิญคำถามสำคัญจากข้อมูลล่าสุดขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) รายงาน Education at a Glance 2026: Thailand เผยแพร่วันที่ 29 กันยายน 2026 ระบุว่าในระดับอุดมศึกษา สัดส่วนนักศึกษาที่เดินทางเข้ามาศึกษาในไทยอยู่ที่ราว 2% ของผู้เรียนในประเทศ เทียบกับค่าเฉลี่ย OECD 12% จากข้อมูลอ้างอิงปี 2024
2% เทียบ 12% อ่านให้ถูกก่อนเปรียบเทียบ
ตัวเลข 12% เป็น ค่าเฉลี่ยของกลุ่มประเทศ OECD ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยโลก และตัวชี้วัดนี้วัดผู้เรียนที่เคลื่อนย้ายข้ามประเทศเพื่อการศึกษาในระดับอุดมศึกษา (ISCED 5–8) มิได้ใช้แทนจำนวนผู้ถือสัญชาติต่างชาติทุกประเภทหรือวัดคุณภาพของหลักสูตรโดยตรง ช่องว่างดังกล่าวชี้ประเด็นด้านขนาดและศักยภาพการดึงดูดผู้เรียน แต่ไม่ได้แปลว่าไทยควรตั้งเป้าตาม OECD ทุกกรณี
นักศึกษาจากประเทศไหนเลือกเรียนในไทย
OECD ระบุว่า 60% ของนักศึกษาที่เดินทางเข้ามาศึกษาในไทยมาจากจีน ตามด้วยเมียนมา 18% และกัมพูชา 4% เมื่อนำมารวมกัน สามประเทศนี้มีสัดส่วน 82% ของกลุ่มดังกล่าว การกระจุกตัวนี้ทำให้การวิเคราะห์ตลาดประเทศต้นทางสำคัญพอ ๆ กับการเพิ่มยอดรับเข้า และควรพิจารณาความเสี่ยงจากการเปลี่ยนนโยบายการเดินทาง เศรษฐกิจ หรือการแข่งขันด้านทุนการศึกษา
ไทยไม่ใช่จุดหมายเดียวของนักศึกษาไทย
รายงานเดียวกันระบุว่านักศึกษาไทยที่เดินทางไปเรียนต่างประเทศมีจุดหมายหลักคือออสเตรเลีย 33% สหราชอาณาจักร 18% และสหรัฐอเมริกา 15% ขณะที่สัดส่วนนักศึกษาไทยที่เดินทางออกอยู่ที่ราว 2% การอ่านข้อมูลขาเข้าและขาออกควบคู่กันช่วยมองระบบอุดมศึกษาของไทยในฐานะทั้งผู้รับและผู้ส่งนักศึกษาข้ามพรมแดน
Education Hub ต้องแข่งขันด้วยอะไร
นอกจากจำนวนหลักสูตรภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยและรัฐควรตรวจปัจจัยที่นักศึกษาต่างชาติใช้ตัดสินใจ เช่น คุณภาพการสอน ค่าครองชีพ ทุนการศึกษา การรับรองวุฒิ การสนับสนุนภาษา การฝึกงานและโอกาสทำงานหลังเรียนจบ ตลอดจนบริการด้านวีซ่าและคุณภาพชีวิต ข้อเสนอเหล่านี้เป็นกรอบวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ มิใช่ผลสำรวจความต้องการนักศึกษาที่ OECD ยืนยันเฉพาะประเทศไทยในรายงานดังกล่าว
ข้อจำกัด
รายงาน OECD ใช้ปีข้อมูลล่าสุดที่อาจแตกต่างกันตามตัวชี้วัด โดยสถิติการเคลื่อนย้ายที่อ้างในข่าวนี้เป็นปี 2024 ไม่ใช่จำนวนที่นับ ณ พฤศจิกายน 2026 ทั้งนี้ควรใช้ข้อมูลรายมหาวิทยาลัยประกอบก่อนจัดอันดับสถาบันไทยว่าแห่งใดดึงดูดนักศึกษาต่างชาติได้ดีที่สุด
แหล่งข้อมูลและขอบเขตการตรวจสอบ
- OECD: Education at a Glance 2026 — Thailand Country Note
- OECD: International student mobility, Chapter B4
ตรวจสอบข้อมูลวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ข้อเสนอเชิงนโยบายและผลกระทบต่อมหาวิทยาลัยไทยเป็นการวิเคราะห์ ไม่ใช่ข้อสรุปหรือคำประกาศจากผู้จัดอันดับ เว้นแต่ระบุไว้โดยตรง