การวิเคราะห์การนอนโรงพยาบาล 13,607 ครั้งของผู้ป่วยอายุ 60 ปีขึ้นไปในปี 2024 พบว่าภาระสะสมจากยาต้านโคลิเนอร์จิกและยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลางสัมพันธ์กับภาวะเพ้อ การรู้คิดบกพร่อง การหกล้มหรือกระดูกหัก รวมถึงการนอนนานขึ้น การเสียชีวิต และค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น
ข้อค้นพบสำคัญ
- ภาระต้านโคลิเนอร์จิกระดับต่ำและสูงพบใน 30.24% และ 63.65% ของการนอนโรงพยาบาล ส่วนภาระยา CNS ระดับต่ำและสูงพบใน 49.17% และ 21.99% ภาระต้านโคลิเนอร์จิกสูงสัมพันธ์กับผลลัพธ์รวม aOR 8.40 (95% CI 3.46-20.38) ขณะที่ภาระ CNS ต่ำและสูงมี aOR 4.67 และ 32.64 ตามลำดับ
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
การใช้ยาหลายชนิดในผู้สูงอายุเป็นปัญหาทั่วโลก ผลนี้สนับสนุนให้ระบบโรงพยาบาลมอง “ภาระสะสม” แทนการประเมินยาทีละตัว และอาจช่วยออกแบบการแจ้งเตือนหรือทบทวนยาโดยเภสัชกร อย่างไรก็ดีต้องทดลองว่าการแทรกแซงดังกล่าวลดอันตรายได้จริงหรือไม่
บทบาทของนักวิจัยไทย
มหาวิทยาลัยพะเยาร่วมกับโรงพยาบาลพุทธชินราชนำข้อมูลบริการจริงขนาดใหญ่ของไทยมาวิเคราะห์ด้วยเกณฑ์ยาระดับสากล ทำให้เกิดหลักฐานที่ตรงกับบริบทผู้สูงอายุและระบบยาของไทย
ข้อจำกัดที่ควรรู้
การศึกษาเป็นข้อมูลย้อนหลังจากการนอนโรงพยาบาล ไม่ใช่การสุ่มทดลอง จึงอาจมี confounding by indication ความรุนแรงของโรค และการใช้ยาที่เกิดหลังเริ่มมีอาการ ผู้ป่วยคนเดิมอาจนอนหลายครั้ง ผลลัพธ์รวมซ่อนความแตกต่างรายเหตุการณ์ และช่วงความเชื่อมั่นของค่า OR บางค่ากว้าง
ตรวจสอบแหล่งต้นทาง
British Journal of Clinical PharmacologyBritish Journal of Clinical Pharmacology↗DOI: 10.1002/bcp.70682