งานสังเคราะห์นี้ตรวจหลักฐานมาลาเรียในประชากรย้ายถิ่นและเคลื่อนย้ายของอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ครอบคลุมระบาดวิทยา การเข้าถึงบริการ การป้องกัน และปัญหาระบบสุขภาพ จาก 847 ระเบียนมี 52 งานผ่านเกณฑ์ ภาระโรคที่รายงานโดยรวมต่ำแต่แตกต่างกันมากและยังมีแหล่งแพร่เชื้อซ่อนเร้นจากการติดเชื้อไร้อาการหรือระดับเชื้อต่ำในพื้นที่ชายแดนและป่า อุปสรรคเชิงโครงสร้างทำให้วินิจฉัยล่าช้า ใช้มาตรการป้องกันไม่สม่ำเสมอ และพึ่งบริการนอกระบบหรือข้ามแดน การทบทวนชี้ช่องว่างของการประเมิน intervention มากกว่าจะพิสูจน์ว่าวิธีใดได้ผลดีที่สุด
ข้อค้นพบสำคัญ
- จาก 847 ระเบียน มี 52 งานผ่านเกณฑ์ ภาระมาลาเรียที่รายงานโดยรวมต่ำแต่มีความแตกต่างสูงระหว่างสถานที่ ประชากร วิธีตรวจ และช่วงเวลา จึงไม่ควรสรุปเป็นอัตรารวมเดียว
- การแพร่เชื้อส่วนที่เหลือกระจุกในพื้นที่ชายแดนและป่า และมีหลักฐานการติดเชื้อไร้อาการหรือระดับเชื้อต่ำ ซึ่งอาจหลุดจากระบบตรวจแบบปกติ
- การเดินทางข้ามแดน งานที่ไม่มั่นคง สถานะกฎหมายและเอกสาร ภาษา และการเข้าถึงบริการที่จำกัดสัมพันธ์กับการวินิจฉัย–รักษาล่าช้า การป้องกันไม่ต่อเนื่อง และการพึ่งบริการนอกระบบหรือข้ามประเทศ
- บริการชุมชนและแนวทาง mobile health มีสัญญาณที่น่าสนใจ แต่การครอบคลุมและการประเมินยังจำกัด จึงยังไม่ใช่หลักฐานเปรียบเทียบว่า intervention ใดเหนือกว่า
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
เป้าหมายกำจัดมาลาเรียปี 2030 จะพลาดได้หากระบบเฝ้าระวังยึดถิ่นที่อยู่คงที่และบริการตามเขตแดน ขณะที่การทำงานและการเดินทางของประชากรจริงข้ามจังหวัดและประเทศ งานนี้สนับสนุนบริการยืดหยุ่น การติดตามข้ามแดน และการป้องกันที่สอดคล้องกับงานป่า แต่หลักฐานยังต้องการการทดลองและประเมินการดำเนินงานที่วัดทั้งการเข้าถึง ความต่อเนื่อง และผลทางระบาดวิทยา
บทบาทของนักวิจัยไทย
Pyae Linn Aung, Naing Bo Bo Min และ Jetsumon Sattabongkot สังกัด Mahidol Vivax Research Unit ส่วน Ajjima Thussachan สังกัดภาควิชากุมารเวชศาสตร์เขตร้อน คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล Jetsumon เป็นผู้เขียนประสานงาน และทุนหลักมาจาก Research Cluster Development Fund ของมหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมทุน NIH และ Gates Foundation แก่ผู้เขียนบางคน หน้า Early Version ไม่แสดง CRediT รายบุคคล จึงไม่ระบุว่าใครทำขั้นตอนใดนอกเหนือจากข้อมูลนี้
ข้อจำกัดที่ควรรู้
Scoping review มุ่งทำแผนที่หลักฐาน ไม่ได้ให้ pooled effect หรือเปรียบเทียบประสิทธิผล intervention โดยตรง ค้นเพียง PubMed และ Scopus จึงอาจพลาดรายงานโครงการ ข้อมูลภาครัฐ และวรรณกรรมที่ไม่อยู่ในสองฐาน งาน 52 ชิ้นต่างกันมากในนิยามประชากร พื้นที่ วิธีตรวจ และผลลัพธ์ ทำให้เทียบเชิงปริมาณได้จำกัด การมีหลักฐานการติดเชื้อไร้อาการไม่ได้บอกขนาดแหล่งแพร่เชื้อรวม และแนวทางชุมชนหรือ mobile health ยังมีการประเมินไม่มาก หน้าเว็บเป็น Early Version ของงานที่ผ่าน peer review และยังอาจแก้ก่อน Version of Record