ทีมไทยแยก lytic phage Eco-MTCMU-01 จากน้ำเสียและจัดอยู่ใน Vectrevirus จีโนมไม่พบยีน lysogeny, ดื้อยา, virulence หรือ anti-CRISPR ที่รู้จัก ฟาจเดี่ยวไม่กำจัดเชื้อครบใน 24 ชั่วโมง แต่ร่วม cefepime ให้ FICI 0.25 และลด MIC/MBC จาก 32-64 เป็นต่ำกว่า 8 microgram/mL ต่อ isolate ตัวแทน เป็นหลักฐาน synergy ในหลอดทดลอง ไม่ใช่การรักษาที่พร้อมใช้
ข้อค้นพบสำคัญ
- Eco-MTCMU-01 เป็น Autographiviridae/Vectrevirus แบบ lytic และไม่พบยีนเสี่ยงที่ค้นหา host range ค่อนข้างจำเพาะต่อ E. coli บาง isolate ฟาจเดี่ยวไม่กำจัดครบที่ 24 ชั่วโมง แต่ cefepime ร่วมฟาจให้ FICI 0.25 และลด MIC/MBC จาก 32-64 เหลือ
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
phage-antibiotic combination อาจกู้ประสิทธิภาพยาที่เชื้อดื้อ ลดขนาดยา หรือชะลอการเกิดดื้อซ้ำ แต่ต้องออกแบบ cocktail และ surveillance เพราะ host range แคบและแบคทีเรียพัฒนาต้านฟาจได้
บทบาทของนักวิจัยไทย
AMRIC และคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลร่วมกับภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ มจพ.ดำเนินงานตั้งแต่น้ำเสียไทย จีโนม ไปจนถึง functional synergy
ข้อจำกัดที่ควรรู้
ผล synergy หลักมาจาก isolate ตัวแทนและ in vitro ไม่มี animal infection, pharmacokinetics, immune neutralisation, endotoxin control หรือ resistance evolution การไม่พบยีนจากฐานข้อมูลปัจจุบันไม่รับรองความปลอดภัยครบ และ host range จำกัด