การทดลองในเซลล์มะเร็งท่อน้ำดีมนุษย์ KKU-100 และ KKU-452 พบว่า cannabidiol, cannabigerol และ cannabinol ลดความอยู่รอดของเซลล์ตามขนาดและเวลา กระตุ้น apoptosis รบกวนศักย์ไฟฟ้าเยื่อหุ้มไมโทคอนเดรีย และลด Ki67 การวิเคราะห์ proteomics พบโปรตีนเป้าหมายร่วม เช่น LARP1 และ TFEB ผลเสนอสมมติฐานกลไก แต่ยังไม่ใช่หลักฐานรักษาผู้ป่วย และไม่ควรใช้เป็นเหตุผลให้ใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาด้วยตนเอง
ข้อค้นพบสำคัญ
- สารทั้งสามให้ cytotoxicity ตามขนาด โดย IC50 ต่ำกว่า cisplatin และใกล้ gefitinib ในระบบทดลอง ระดับต่ำกระตุ้น early apoptosis และระดับสูง late apoptosis หลัง 6 ชั่วโมง MMP loss เพิ่ม 2.5, 4.9 และ 1.7 เท่า Ki67-positive ratio ลดจาก 3.16±0.16 เป็น 0.38±0.22, 0.38±0.13 และ 0.32±0.23 ตามลำดับ Proteomics ตรวจ 2,781 โปรตีนและพบ LARP1, TFEB, BCR ลดลง
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
งานเพิ่มเป้าหมายโมเลกุลสำหรับคัดกรองสารและออกแบบการทดลองต่อในมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งเป็นโรคสำคัญในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง แต่การพัฒนายาต้องยืนยัน selectivity ต่อเซลล์ปกติ pharmacokinetics และประสิทธิผลในสัตว์ก่อน
บทบาทของนักวิจัยไทย
ทีมมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒและมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ทำงานทดลองและ proteomics กับเซลล์ KKU ซึ่งพัฒนาจากบริบทมะเร็งท่อน้ำดีของไทย สะท้อนศักยภาพงานชีวการแพทย์ไทยตั้งแต่กลไกถึงเป้าหมายยา
ข้อจำกัดที่ควรรู้
มีเพียงสอง cell lines และการเปรียบเทียบความแรงในหลอดทดลองไม่เท่ากับประสิทธิผลยา ไม่รายงานผลในเซลล์ปกติ organoid สัตว์ หรือคน Proteomics เป็น association และความเข้มข้นที่ใช้ในเซลล์อาจไปไม่ถึงอย่างปลอดภัยในร่างกาย