การสำรวจผู้โดยสารชาวลาวและต่างชาติ 343 คนที่ท่าอากาศยานวัตไต หลวงพระบาง และอุดมไซ ศึกษาความต้องการเดินทางทางอากาศในบริบทการแข่งขันกับรถไฟลาว–จีน ผู้ตอบ 85.4% เคยใช้รถไฟสายดังกล่าว แบบจำลอง WLSMV พบว่าการรับรู้ประสิทธิผลของการเดินทางทางอากาศสัมพันธ์เชิงบวกกับการตัดสินใจเลือกทางอากาศ การตัดสินใจสัมพันธ์กับความพึงพอใจ และความพึงพอใจสัมพันธ์กับความตั้งใจใช้ซ้ำหรือแนะนำบริการ ขณะที่ประสิทธิผลไม่สัมพันธ์โดยตรงกับความพึงพอใจอย่างมีนัยสำคัญ ผลจึงสนับสนุนกระบวนการหลายขั้นในกลุ่มผู้โดยสารอากาศ แต่ยังไม่วัดพฤติกรรมซื้อตั๋วหรือการเลือกโหมดจริงของผู้โดยสารรถไฟ
ข้อค้นพบสำคัญ
- ประสิทธิผลการเดินทางทางอากาศสัมพันธ์กับการตัดสินใจทางอากาศที่ β=0.541, SE=0.043, p
- การตัดสินใจทางอากาศสัมพันธ์กับความพึงพอใจที่ β=0.784 และความพึงพอใจสัมพันธ์กับความตั้งใจเชิงพฤติกรรมที่ β=0.776 โดยทั้งสองเส้นทางมี p
- อิทธิพลทางอ้อมจากประสิทธิผลไปยังความพึงพอใจผ่านการตัดสินใจเท่ากับ 0.424 และไปยังความตั้งใจผ่านการตัดสินใจต่อด้วยความพึงพอใจเท่ากับ 0.326 โดยทั้งคู่มี p
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
งานช่วยจัดกรอบว่าผู้ให้บริการและผู้วางแผนการขนส่งควรมองทั้งข้อมูลก่อนตัดสินใจและประสบการณ์หลังใช้บริการเมื่ออากาศแข่งขันกับรถไฟความเร็วสูงในตลาดเกิดใหม่ การประสานตาราง การเข้าถึงสถานีและสนามบิน ราคา ข้อมูลเปรียบเทียบ และคุณภาพบริการอาจต้องพิจารณาร่วมกัน อย่างไรก็ตาม แบบจำลองไม่ได้ประมาณความยืดหยุ่นของราคา ส่วนแบ่งตลาด เวลาเดินทางจริง การปล่อยคาร์บอน หรือผลของนโยบาย จึงยังใช้ทำนายการย้ายผู้โดยสารระหว่างโหมดไม่ได้โดยตรง
บทบาทของนักวิจัยไทย
Sakkarin Nonthapot, Angwara Nasoontorn และ Sukanya Sirimat จากคณะสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย ร่วมกับนักวิจัยมหาวิทยาลัยสุภานุวงศ์ของลาวออกแบบ เก็บ และวิเคราะห์ข้อมูล มหาวิทยาลัยขอนแก่นสนับสนุนทุน Research Program เลขที่ RP 2568-5 ทำให้งานเชื่อมความเชี่ยวชาญไทยกับโจทย์การคมนาคมข้ามพรมแดนลุ่มน้ำโขงโดยตรง
ข้อจำกัดที่ควรรู้
การเก็บข้อมูลครั้งเดียวไม่กำหนดลำดับเหตุและผล แม้แบบจำลองจะเรียงเส้นทางและรายงาน mediation ก็ตาม ผู้เข้าร่วมเป็นผู้โดยสารอากาศที่สนามบินสามแห่ง ไม่มีกลุ่มผู้เดินทางด้วยรถไฟอย่างเดียว และวัดการรับรู้กับความตั้งใจ ไม่ใช่การเลือกซื้อตั๋วที่สังเกตได้จริง การใช้สถิตินักท่องเที่ยวจังหวัดแทนจำนวนผู้โดยสารอากาศของอุดมไซเพิ่มความไม่แน่นอนในการจัดสรรตัวอย่าง ผู้ตอบมีการศึกษาระดับปริญญาตรีขึ้นไป 83.1% จึงอาจไม่แทนประชากรทั่วไป นอกจากนี้ AVE ของมิติข้อจำกัดด้านการตลาดและการเดินทางต่ำกว่า 0.50 เล็กน้อย และความสัมพันธ์ AIR–SAT 0.748 สูงกว่า √AVE ของ SAT 0.745 เล็กน้อย สะท้อนการทับซ้อนของตัวสร้าง