บทความใน Journal of Health Research ที่ฐานข้อมูลระบุวันเผยแพร่ 30 กรกฎาคม 2569 ศึกษาสารกำจัดแมลงกลุ่มไพรีทรอยด์ (pyrethroids) ตกค้างในผักสดจากตลาดในจังหวัดขอนแก่น ทีมวิจัยสังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่นเก็บตัวอย่างผัก 10 ชนิดรวม 100 ตัวอย่างระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคม 2567 และตรวจด้วยเทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟีควบคู่ตัวตรวจจับไมโครอิเล็กตรอนแคปเจอร์ (GC–μECD) จากบทคัดย่อพบว่าในตัวอย่างคะน้ามีค่าที่ตรวจพบสูงสุดของ lambda-cyhalothrin 0.71 มก./กก. และ bifenthrin 0.70 มก./กก. ในชุดที่ศึกษา การคำนวณความเสี่ยงจากการรับสัมผัสระยะสั้นและระยะยาวด้วยข้อมูลการบริโภคอ้างอิงชี้ว่าบางกรณีอาจเกินเกณฑ์ที่ยอมรับได้ โดยเฉพาะในเด็ก ข้อมูลเหล่านี้เป็นผลจากตัวอย่างปี 2567 และการประเมินแบบจำลอง ไม่ใช่หลักฐานว่าผักทุกชนิดหรือทุกตลาดในขอนแก่นในปี 2569 มีสารเกินมาตรฐาน หรือว่ามีผู้บริโภคเจ็บป่วยจริงจากตัวอย่างที่เก็บ
ข้อค้นพบสำคัญ
- เก็บผักสด 100 ตัวอย่างจากผัก 10 ชนิดในขอนแก่น ระหว่างพฤษภาคม–กรกฎาคม 2567 ซึ่งเป็นช่วงเวลาเก็บตัวอย่าง ไม่ใช่ข้อมูลผักที่จำหน่ายในปัจจุบัน
- บทคัดย่อรายงานค่าตรวจพบสูงสุดในกลุ่มตัวอย่างคะน้าสำหรับ lambda-cyhalothrin 0.71 มก./กก. และ bifenthrin 0.70 มก./กก. โดยไม่ควรขยายผลว่าเป็นค่าสูงสุดของคะน้าทั้งจังหวัด
- ผู้วิจัยระบุว่าตลาดแบบมีโครงสร้างบางแห่งในอำเภอเมืองมีสัดส่วนการตรวจพบสารกลุ่มไพรีทรอยด์สูงในชุดตัวอย่าง แต่ข้อมูลสาธารณะที่ตรวจยังไม่เพียงพอระบุตลาดใดหรือทุกตลาด
- แบบจำลองความเสี่ยงการรับสัมผัสระยะสั้นและระยะยาวระบุโอกาสเกินเกณฑ์ในบางกรณี โดยเฉพาะเด็ก ซึ่งไม่เท่ากับการตรวจพบผู้ป่วยจากอาหารกลุ่มนี้
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
การประเมินสารตกค้างร่วมกับข้อมูลการบริโภคสามารถช่วยออกแบบระบบติดตามอาหารปลอดภัยที่คำนึงถึงความเปราะบางตามวัยของผู้บริโภค งานนี้ชี้ประเด็นให้หน่วยงานสาธารณสุขและความปลอดภัยอาหารพิจารณาสุ่มตรวจซ้ำ ขยายตัวอย่างครอบคลุมฤดูกาลและตลาด และพัฒนาการสื่อสารความเสี่ยงอย่างไม่สร้างความตื่นตระหนก แต่ยังไม่ได้ทดสอบมาตรการแทรกแซงหรือแสดงผลลดความเสี่ยงในประชากรจริง
บทบาทของนักวิจัยไทย
ฐาน Thai University Rankings ระบุรายชื่อผู้เขียน 9 คน ได้แก่ Kodchakorn Uengchuen, Pokkamol Laoraksawong, Tongpak Donprajum, Sakda Seesophon, Rittirong Junggoth, Oranuch Sanpool, David Nugroho, Aphinya Thinthasit และ Worawan Poochada มีสังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่นเชื่อมโยงกับงานสำรวจตลาดในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น ผลงานจึงมีความเกี่ยวข้องกับไทยทั้งด้านทีมวิจัยและพื้นที่ศึกษา ส่วนหน้าที่เก็บตัวอย่าง วิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ หรือสร้างแบบจำลองของแต่ละผู้เขียนยังไม่ได้รับการตรวจยืนยันเป็นรายคน
ข้อจำกัดที่ควรรู้
การตรวจ 100 ตัวอย่างจาก 10 ชนิดพืชในช่วงพฤษภาคม–กรกฎาคม 2567 ไม่ครอบคลุมทุกฤดูกาล ทุกตลาด หรือทุกสารกำจัดศัตรูพืช; ผลตรวจไม่ได้เป็นการสำรวจสถานการณ์เดือนพฤศจิกายน 2569 การประเมินความเสี่ยงพึ่งสมมติฐานปริมาณการบริโภคและการรับสัมผัส ไม่เท่ากับการยืนยันความเจ็บป่วย การเข้าถึงข้อมูลครั้งนี้มีรายละเอียดระดับบทคัดย่อและสารบัญวารสาร จึงไม่เพียงพอตรวจค่า MRL รายสาร-รายผักหรือความไม่แน่นอนของแบบจำลองโดยครบถ้วน การรายงานต้องหลีกเลี่ยงระบุตลาดหรือผู้ค้ารายใดว่าจำหน่ายสินค้าผิดกฎหมาย และต้องแยกความเสี่ยงที่ 'คำนวณ' ออกจากการเกิดพิษที่ 'ตรวจพบ' ข้อมูลตรวจสอบวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569