งานวิจัยใน BMC Psychology เผยแพร่วันที่ 31 ตุลาคม 2569 โดยผู้เขียนสังกัด International College สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ศึกษาความสัมพันธ์ของ FoMO-AI หรือความกังวลว่าจะตาม AI ไม่ทัน กับการมีส่วนร่วมในกระบวนการสร้างสรรค์และการประเมินความคิดสร้างสรรค์ด้วยตนเอง เก็บแบบสำรวจพนักงาน 320 คนในจีน 3 ระยะ โมเดลตามสมมติฐานพบความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่าง FoMO-AI กับการมีส่วนร่วมในงานสร้างสรรค์ (β=0.461) และระหว่างการมีส่วนร่วมกับความคิดสร้างสรรค์ที่รายงาน (β=0.520) แต่เมื่อเพิ่มเส้นทางทางตรงในแบบจำลองตรวจสอบความไว ผลการปฏิสัมพันธ์ของการคิดเชิงวิพากษ์ไม่คงเดิม ผู้วิจัยเตือนว่าผลไม่ใช่หลักฐานว่าความกังวลทำให้พนักงานสร้างสรรค์ขึ้น หรือใช้แทนประชากรไทยได้
ข้อค้นพบสำคัญ
- ศึกษาพนักงานจีน 320 คนผ่านการสำรวจ 3 ระลอก
- โมเดลสมมติฐานพบ FoMO-AI สัมพันธ์กับ creative process engagement (β=0.461)
- ความคิดสร้างสรรค์วัดด้วยการรายงานตนเอง ไม่ใช่ผลงานที่ประเมินโดยผู้บังคับบัญชา
- ผลบางเส้นทางไม่คงเดิมเมื่อเปลี่ยนแบบจำลอง จึงไม่อาจสรุปเชิงสาเหตุ
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
ชวนให้การจัดการ AI ในองค์กรพิจารณาความมั่นใจ การมีส่วนร่วมและแรงกดดันทางจิตวิทยาร่วมกัน แต่ต้องทดสอบซ้ำด้วยตัวชี้วัดพฤติกรรมสร้างสรรค์จริงและกลุ่มตัวอย่างข้ามประเทศ
บทบาทของนักวิจัยไทย
Long Kou และ Xuemei Sun มีสังกัด International College สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) โดย Long Kou ยังมีสังกัด Guangzhou Huashang College ในจีน กลุ่มตัวอย่างวิจัยเป็นพนักงานในจีน ไม่ใช่ประเทศไทย
ข้อจำกัดที่ควรรู้
กลุ่มตัวอย่างแบบไม่ใช้ความน่าจะเป็นจากแพลตฟอร์มเดียวในจีนและข้อมูลตอบเอง มี panel attrition ผลขึ้นกับการกำหนดโมเดล และไม่อาจอ้างเหตุผลหรืออธิบายลักษณะพนักงานไทย